Kelt Xalqlari Epik Ijodi __full__

Butun dunyoga mashhur Qirol Artur va Davra suhbatining ritsarlari haqidagi afsonalar ham aynan kelt epik ijodiga borib taqaladi. Dastlab Uels va Brittan afsonalarida Artur qudratli jangchi va xalqini bosqinchilardan himoya qilgan yetakchi sifatida taʼriflangan. Keyinchalik, oʻrta asrlar Yevropa adabiyotida bu obraz rivojlanib, ideal xristian qiroli va ritsarlik timsoliga aylandi. Sehrgar Merlin obrazining asosi ham kelt mifologiyasidagi druidlar (baxshilar) va tabiat folbinlariga bogʻliq. Kelt eposining oʻziga xos xususiyatlari

Bu sikldagi dostonlar Irlandiyaning qadimgi xudolari, sehrgarlar va mamlakatni zabt etgan turli qabilalar haqida hikoya qiladi. Markaziy o‘rinni Tuatha Dé Danann (Ma’buda Danu qabilasi) egallaydi. Ular yorug‘lik, san’at va sehr xudolari bo‘lib, fomorlar (zulmat va tartibsizlik kuchlari) bilan kurashadilar. Ushbu sikl kelt mifik dunyoqarashini tushunish uchun eng muhim manbadir. 2. Olster sikli (The Ulster Cycle)

Kelt xalqlari epik ijodi — insoniyat madaniy merosining eng go‘zal va sirli sahifalaridan biridir. U o‘zining yorqin obrazlari, chuqur falsafasi va bitmas-tuganmas tasavvur dunyosi bilan bugungi kunda ham jahon madaniyatiga ta’sir ko‘rsatishda davom etmoqda. J.R.R. Tolkienning "Uzuklar hukumdori", J.K. Rowlingning "Garri Potter" asarlari va zamonaviy fentezi (fantasy) janrining ildizlari aynan mana shu qadimgi kelt miflari va qahramonlik dostonlariga borib taqaladi. Kelt epik ijodini o‘rganish bizga insoniyatning qadimgi dunyoqarashi, tabiati va botiniy kechinmalarini chuqurroq anglashga yordam beradi.

Kelt Xalqlari Epik Ijodi: Afsonalar, Qahramonlar va Sehrli Dunyo kelt xalqlari epik ijodi

— G'arbiy va Markaziy Yevropaning qadimgi xalqlari (irlandlar, uelslar, shotlandlar va boshqalar) tomonidan yaratilgan, qahramonlik, sehr-jodu va mifologiyaga asoslangan boy adabiy merosdir. Bu ijod namunalari asrlar davomida og'zaki tarzda, asosan bardlar (professional shoirlar va hikoyachilar) tomonidan kuylab kelingan.

Kelt eposlarida voqelik va sehr o‘rtasidagi chegara juda nozik. Tabiatga sig‘inish:

Epik asarlarda daraxtlar, daryolar va hayvonlar muqaddaslashtiriladi va ularga insoniy his-tuyg'ular beriladi. Butun dunyoga mashhur Qirol Artur va Davra suhbatining

Quyida bu mavzu bo'yicha foydali va tizimlashtirilgan ma'lumotlar keltirilgan:

Kelt xalqlari epik ijodi insoniyat ma’naviy xazinasining betakror durdonasidir. U o‘zida qadimgi yevropaliklarning dunyoqarashi, tabiati, mardlik va ozodlikka bo‘lgan intilishlarini mujassam etgan. Bugungi kunda ham kelt eposlari fantasy janridagi adabiyot, kinoindustriya va o‘yinlar olamini boyitishda davom etayotgan tuganmas ilhom manbai bo‘lib xizmat qilmoqda.

Haqiqiy tarixiy shaxslar va qirollar (masalan, Brian Boru, Kormak mak Art) hayotiga bagʻishlangan dostonlar jamlangan. Unda tarixiy faktlar afsona va miflar bilan qorishib ketgan. Uels epik anʼanalari va "Mabinogion" Bu sikl o‘zining tabiati

ham aynan shunda: qudrat faqat jismoniy kuchda emas, balki so‘zning sehrida, ajdodlar merosini va tabiat bilan bog‘liqlikni asrab qolishdadir. Ushbu epik an’analar keyinchalik butun Yevropa adabiyotiga, xususan, Qirol Artur haqidagi afsonalarga ham asos bo‘lib xizmat qilgan.

Finn Makul va uning jangchilari (feniylar) haqidagi sarguzashtlar. Bu turkum ko'proq lirik va tabiat bilan bog'liq bo'lib, keyinchalik Yevropa romantizmiga katta ta'sir ko'rsatgan.

Bu turkum III asrda yashagan afsonaviy sarkarda va uning sodiq jangchilari — feniylar (Fianna) haqida hikoya qiladi. Feniylar qirolga xizmat qiluvchi, lekin o‘rmonlarda erkin yashovchi, ovchilik va janglar bilan shug‘ullanuvchi ritsarlardir.Dostonlar asosan Finn MakKumalning o‘g‘li, mashhur shoir va jangchi Ossian tilidan so‘zlanadi. Bu sikl o‘zining tabiati, romantikasi va gumanistik g‘oyalari bilan ajralib turadi. E. Qirollik sikli (The Kings' Cycle)